PROJEKTY ZREALIZOWANE


 

prace naukowo-badawcze 

       

           Badania naukowe Instytutu od momentu jego powstania koncentrują się na problematyce ukrainoznawczej: dziejach Ukrainy, stosunkach polsko-ukraińskich, kwestii mniejszości narodowych i wyznaniowych w obu krajach, a także wielorakich związkach Polaków z Ukraińcami i innymi narodami Europy Środkowej i Wschodniej.

           Na początku lat 90. XX w. zrodziło się silne zapotrzebowanie na takie badania. Był to bowiem okres intensywnych zmian politycznych w Polsce i w Europie Wschodniej. Dla nauki historycznej i innych nauk społecznych, zwłaszcza w zakresie szeroko pojętego ukrainoznawstwa, był to okres przełomowy. Badacze bez przeszkód zaczęli wyjeżdżać do ukraińskich archiwów i bibliotek. W Polsce powstało zapotrzebowanie na wiedzę o najbliższym sąsiedzie, z którym od początku państwowości polskiej utrzymywane były ścisłe kontakty, a od połowy XIV w. większa lub mniejsza część ziem ukraińskich, podobnie jak białoruskich i litewskich, wchodziła w skład Korony Królestwa Polskiego, a następnie wspólnego organizmu państwowego – Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

         Podejmowane przez Instytut tematy badawcze dotyczą głównie stosunków polsko-ukraińskich na przestrzeni wieków, dziejów polsko-ukraińskiego pogranicza etnicznego, wspólnego dziedzictwa kulturowego, a także przeszłości i teraźniejszości Kościoła greckokatolickiego w Polsce i Kościoła rzymskokatolickiego na Ukrainie. Dotychczasowym efektem badawczym Instytutu jest szereg polsko-ukraińskich projektów naukowych i edukacyjnych, międzynarodowych konferencji i seminariów naukowych, a także wydanie drukiem ponad 80 monografii, prac zbiorowych, zbiorów dokumentów, bibliografii, wspomnień i czasopism naukowych. 

 

Wśród zrealizowanych w ubiegłych latach projektów badawczych wymienić należy:

 

1. Polska południowo-wschodnia (Ruś Czerwona, Galicja, pogranicze polsko-ukraińskie) – stosunki narodowościowe, wyznaniowe, kulturalne i społeczne oraz ich rola w kontaktach z Ukraińcami, Słowakami, Czechami, Węgrami i innymi narodami Europy południowo-wschodniej.

 

2. Społeczność ukraińska w granicach Rzeczypospolitej Polskiej na przestrzeni wieków i współcześnie.

 

3. Dzieje stosunków polsko-ukraińskich w polskiej i ukraińskiej historiografii współczesnej.

 

4. Polsko-ukraińskie pogranicze etniczne, jako obszar przenikania się wpływów kultur Wschodu i Zachodu

 

5. Społeczność polska i żydowska na pograniczu polsko-ukraińskim w XIX i XX w.

 

6.  Polska i Ukraina wspólnota dziedzictwa kulturowego.

 

7.  "Ocalić od zapomnienia". Dokumentowanie życia społecznego Polaków na Ukrainie w warunkach reżimu totalitarnego w latach 1917-1939 - (I edycja).

 

 

 

 

 

Projekt III.

"Ocalić od zapomnienia”. Dokumentowanie życia społecznego

 Polaków na Ukrainie w warunkach reżimu totalitarnego w latach 1917-1939 - II edycja.

 

Projekt dofinansowany przez Fundację Lanckorońskich z Brzezia

(decyzja Rady Fundacji z  6 maja 2013 r.)

 

a/ sprawozdanie z realizacji

b/ efekty projektu

 

 

Projekt IV:

NASZE MAŁE OJCZYZNY DZIEJE Wielokulturowego Społeczeństwa Na Pograniczu ETNICZNYM

 

1.   Historia widziana przez pryzmat zespołu sąsiedzkich wsi: Kobylnica Wołoska, Kobylnica Ruska, Potok Jaworowski oraz położonego opodal dawnego miasteczka Wielkie Oczy)

Projekt powstał z inicjatywy naszych zagranicznych współpracowników: Stanisława Barana z Berlina (RFN) oraz Krzysztofa Dawida Majusa z Lod (Izrael), którzy od lat gromadzili kopie dokumentów, literaturę i różnego rodzaju materiały odnoszące się do ich rodzinnych miejscowości oraz sąsiednich wsi. Wśród zebranych materiałów znajdują się archiwalia oraz teksty rękopiśmienne i drukowane. Obejmują one ponad 200 jednostek archiwalnych, a jego zakres chronologiczny to obejmuje okres od X do XXI wieku. Terytorialnie zaś jest to obszar południowej części powiatu lubaczowskiego, obecnie administracyjnie przynależny do gminy Wielkie Oczy, graniczący z Ukrainą (z rejonem jaworowskim).

 

Efekty projektu:

1. Wydanie drukiem publikacji:

Krzysztof Dawid Majus, Wielkie Oczy. Studia z dziejów wieloetnicznego galicyjskiego miasteczka, Przemyśl 2013, 558 s. + wklejki (spis treści także w językach ukraińskim i hebrajskim.

 

2. Przygotowanie do druku publikacji:

Inwentarze i rozliczenia folwarczne wsi Kobylnicy Ruskiej i Wołowskiej z lat 1711-1725, opracowanie i komentarze B. Kowal i S. Baran, 200 s. (przewidywany druk w  2014  r.).

 

2.  I wojna światowa na pograniczu polsko-ukraińskim – tragedia i nadzieja wielu społeczności etnicznych.  

Jest to program wieloletni, którego realizację zapoczątkowaliśmy w 1995 r. gromadząc fotografie i materiały wspomnieniowe dotyczące przebiegu I wojny światowej w regionie przemyskim i na całym pograniczu polsko-ukraińskim.

    Jego efektem jest wydanie drukiem oraz zgromadzenie unikalnego zbioru literatury, map i ikonografii dotyczącej regionu, społeczeństwa i przebiegu działań wojennych w twierdzy "Przemyśl" oraz na terenie dawnej Galicji Wschodniej.

Dotychczas drukiem wyszły:

  1. Ilka Künigl Ehrenburg (I. von Michaelsburg), W oblężonym Przemyślu kartki dziennika z czasów wielkiej wojny (1914 – 1915)  , Przekład z języka niemieckiego Edward Pietraszek i Anna Siciak,  red.  S. Stępień, Przemyśl 2010, s. 248;
  2. Helena Jabłońska, Dziennik z oblężonego Przemyśla 1914-1915, Przemyśl 1994, s. 271;
  3. Jan Vit, Wspomnienia z mojego pobytu w Przemyślu podczas oblężenia rosyjskiego 1914 - 1915, Przemyśl 1995, s. 128.